• Beata Kurach

Sisu, fińska inspiracja w budowaniu zdrowego życia

Finlandia to kraj morza, tysięcy jezior, wielu wysp i lasów, liczący pięć i pół miliona mieszkańców. Kraj, o którym rzadko się mówi i pisze, a jeśli tak to najczęściej o jego sukcesach i osiągnięciach. Finlandia, obok innych krajów nordyckich, zajmuje czołowe miejsca w światowych rankingach poziomu szczęścia obywateli, stabilności, bezpieczeństwa, uczciwości, poziomu czytelnictwa, wysokiej jakości powietrza i wody. Podziwiany jest system fińskiej edukacji oraz świetne wyniki uczniów, w kategoriach czytania, matematyki i nauk przyrodniczych. W 2016 roku Finlandię uznano za najbardziej postępowy społecznie kraj na świecie, dbający o zaspokojenie humanitarnych i rozwojowych potrzeb swoich obywateli oraz wysoką jakość ich życia.


Skąd biorą się wspomniane sukcesy?


Ich podstawą może być sisu, fundament fińskości, zbiór cech charakteru oraz cecha tożsamości narodowej. To wewnętrzna siła, dzięki której Finowie przetrwali najcięższe chwile w swojej historii, tocząc wieloletnie boje z najeźdźcami, mierząc się z niewolą, biedą, głodem i surowym klimatem.

Finowie definiują sisu jako stare, sięgające XVI wieku pojęcie, opisujące ich psychiczną twardość, odwagę, hart ducha i wytrzymałość.

Sisu to psychologiczna siła, która pozwala nie poddawać się w obliczu wyzwań i kryzysów, działać w zderzeniu z przeciwnościami losu.

To odważne nastawienie do trudności, które wydają się nie do pokonania

i przekształcanie ich w sposobności.

Sisu towarzyszy ludziom w codziennych realiach, którym trzeba podołać każdego dnia. Jest to postawa otwartości na nowe zjawiska i wychodzenie poza własne ograniczenia, fizyczne, psychiczne i emocjonalne. To, wreszcie szukanie sposobów na rozwój i wzmocnienie naszej wytrzymałości (K. Pantzar).


Finowie określają również sisu jako stan umysłu i emocji.

Cytując Aleksandrę Michtę Juntunen, „sisu to świadomość tego, że jeżeli nie będziesz uparcie dążyć do celu, to nic z tego nie wyjdzie”. Jej zdaniem to wysiłek i pokonywanie własnych słabości.


Fundamentem sisu jest silny związek umysłu i ciała oraz dbanie o swój dobrostan i wewnętrzną moc. Dobra kondycja psycho-fizyczna może przyczynić się do zwiększenia sisu. Dbanie o swój dobrostan opiera się na kilku filarach, stanowiących filozofię życia Finów i element ich kultury. Oto one.



Kontakt z naturą - Wyzwanie


Z fińskich danych statystycznych wynika, że dziewięćdziesiąt sześć procent Finów korzysta z rekreacji na świeżym powietrzu, średnio dwa do trzech razy tygodniowo. Praktykują oni głównie proste i naturalne aktywności, takie jak; spacery po lesie, pływanie w naturalnych akwenach, spędzanie czasu w domkach letniskowych, zbieranie grzybów i jagód, jazda na rowerze, bieganie, nordic walking, obserwowanie przyrody, pływanie łódką, narciarstwo biegowe, piknikowanie oraz zbieranie drewna do domowych kominków. Finowie praktykują wiele z tych aktywności przez cały rok, często zimą, przy bardzo niskich temperaturach.



Morsowanie - Odporność


Pływanie to narodowy sport mieszkańców Finlandii. Sto pięćdziesiąt tysięcy ludzi morsuje aktywnie, a pięćset tysięcy sporadycznie.

Krótkie, trwające do jednej minuty kąpiele w lodowatym morzu lub jeziorze, to niezwykle popularny sposób dbania o kondycję, dobre samopoczucie i hartowanie organizmu. To pokonywanie siebie, budowanie siły psychicznej, innymi słowy sisu w akcji. To świadome dbanie o własne zdrowie. Zimna woda pobudza hormony odpowiadające za dobre samopoczucie (tzw. hormony szczęścia), takie jak endorfiny, serotonina, dopamina i oksytocyna. Wzmacnia układ odpornościowy, poprawia krążenie i obniża ciśnienie krwi, spala kalorie i zmniejsza stres. Dobrze działa na zmęczenie i napięcia mięśniowe. Uruchamia nowe pokłady energii.



Sauna - Pozytywne wybory stylu życia


W Finlandii znajduje się ponad trzy miliony saun publicznych i prywatnych. Sauna to miejsce relaksu, spotkań rodzinnych i towarzyskich. Jest to miejsce oczyszczania ciała i umysłu. Sauna łagodzi ból i rozluźnia mięśnie, zmniejsza napięcie psychiczne i fizyczne, obniża ciśnienie krwi, poprawia sen, zwiększa odporność organizmu na choroby i usuwa z niego zanieczyszczenia oraz toksyny.



Nordycka dieta - Pozytywne wybory stylu życia


W fińskiej kuchni króluje zdroworozsądkowe i praktyczne podejście do jedzenia oraz prostota na talerzu. Gdy trzeba gubić kilogramy, Finowie po prostu wybierają ruch, a nie drakońskie diety. W menu obecne są produkty pełnoziarniste, warzywa, ryby, drób, sery, owoce z bardzo popularnymi jagodami na czele. Finowie pamiętają o zjedzeniu każdego dnia pożywnego śniadania i obiadu. Często jedzą to, co wyhodują w swoich ogródkach lub zbiorą w lesie.



Samodzielność i praktyczne podejście - Zaangażowanie


W Finlandii popularne jest podejście „zrób to sam”. Samodzielne wykonywanie obowiązków domowych, drobnych napraw i remontów jest powodem do satysfakcji, dowodem na to, że się potrafi coś wykonać. Finowie wolą zrobić coś sami, niż wynająć kogoś do wykonania usługi. Niechętnie wyrzucają rzeczy, często nadają wiekowym przedmiotom nowe życie. Nie kupują rzeczy zbędnych. Wszechobecne jest praktyczne podejście, skromność, prostota i minimalizm, czyli esencja nordyckiego stylu życia.




System edukacji - Odpowiedzialność


W fińskim systemie edukacji szkoła skupia się nie tylko na przekazaniu wiedzy, ale na zdrowiu ucznia, zabawie i zaufaniu. Ważne jest, aby dzieci były szczęśliwe

i odpowiedzialne. Wpaja się im ideę praktycznego sisu, czyli postawę niepoddawania się w obliczu wyzwań, doprowadzania tego, co robią do końca. Wiele zajęć odbywa się na powietrzu, nawet zimą, co umożliwia hartowanie, budowanie wytrzymałości i wzmacnianie zdrowia dzieci.


Bycie sisu wprowadza w życie więcej spokoju i równowagi.

Dbanie o zdrowie i silne ciało, wzmacnia umysł.

Daje poczucie kontroli nad własnym życiem, wzmacnia pewność siebie, pozwala się skupić na tym, co naprawdę ważne.

Sisu daje poczucie wewnętrznej siły i wiary, że jesteśmy w stanie ze wszystkim sobie poradzić. Jest wyrazem odwagi i odpowiedzialności.

Bycie sisu wymaga silnej woli, ćwiczeń i systematyczności. Buduje się je tak, jak buduje się mięśnie. Nie można odpuszczać.


Choć cechy osobowościowe stanowiące istotę sisu są bardzo mocno osadzone w realiach i kulturze Finlandii, mają charakter uniwersalny i mogą być praktykowane i rozwijane wszędzie i przez każdego.

Coraz częściej sisu pojawia się w świecie biznesu, w kontekście kompetencji, jakie powinien mieć współczesny lider, czyli wytrwałości, wytrzymałości, siły woli, odpowiedzialności i odwagi. Kompetencji niezwykle istotnych w zarządzaniu organizacjami i zespołami w pełnym wyzwań świecie.


Ty też możesz być „sisu”!

  1. Nigdy się nie poddawaj, rozwiąż problem do końca

  2. Wybieraj trudniejsze rozwiązania, będziesz mógł nauczyć się czegoś nowego, pokonać swoje granice

  3. Dbaj o kondycję fizyczną, uprawiając różne aktywności sportowe na świeżym powietrzu

  4. Zadbaj o zdrową dietę i dobry sen

  5. Zawsze, kiedy możesz, zmieniaj jazdę samochodem na spacer lub rower

  6. Jeśli zdrowie Ci na to pozwala, korzystaj z zimnych kąpieli i sauny

  7. Wypracuj proste nawyki, np. chodź po schodach, zamiast jeździć windą

  8. Spaceruj i odpoczywaj w kontakcie z naturą, najlepiej w lesie

  9. Zanim kupisz nowe rzeczy, zastanów się, czy są Ci naprawdę potrzebne

  10. Bądź świadomy tego, jak Twoje działanie wpływa na środowisko naturalne

  11. Żyj prosto i skup się na tym, co jest najważniejsze w Twoim życiu


Stosowanie tych jedenastu zasad niewątpliwie poprawi Twoją kondycję psycho-fizyczną, wzmocni siłę mentalną i hart ducha. W sisu jest ogromny potencjał i siła.


Zacznij być sisu już dziś!




Literatura


S. Kudła, Sisu. Wzmocnij hart ducha i odporność psychiczną, Gliwice 2020

E. Lahti, Sisu transforming barriers into frontiers, TEDxTurku 2015

A. Michta Juntunen, Finlandia. Sisu, sauna i salmiakki, Poznań 2019

K. Pantzar, Odnaleźć sisu. Fiński sposób na szczęście przez hartowanie ciała i ducha, Kraków 2018